Tuesday, November 15, 2016

17-18 Νοεμβρίου: Λεοντίδες

Credit & Copyright: Jerry Lodriguss



Έφτασε και πάλι το ετήσιο ραντεβού με ένα από τα πιο θεαματικά και αγαπημένα φαινόμενα που μπορούμε να παρατηρήσουμε στον νυχτερινό ουρανό:
Οι Λεοντίδες, η βροχή διαττόντων που παρατηρείται συνήθως στις 17/11 κάθε χρόνο και οφείλεται σε μια στενή αλλά μεγάλης πυκνότητας λωρίδα σκόνης που αφήνει ο Κομήτης Temple-Tuttle.
Ο Temple-Tuttle περνάει κοντά από τον Ήλιο μια φορά κάθε 33 χρόνια - για καλή μας τύχη, η τροχιά του διασταυρώνεται με αυτήν της Γης όταν η Γη βρίσκεται από την άλλη πλευρά του Ήλιου και έτσι δεν υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης.

Σε κάθε τέτοια διέλευση του ο κομήτης τροφοδοτεί με νέα σωματίδια την περιοχή από όπου περνάει, και καθώς αυτά εισέρχονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα (70km/sec) στην Γήινη ατμόσφαιρα όποτε η Γη διασταυρωθεί μαζί τους, προκαλούν λάμψεις στον ουρανό.
Καθώς δε η λάμψη φαινεται να προέρχεται από τον αστερισμό του Λέοντα, ονομάζονται Λεοντίδες.
Έτσι, για να τους εντοπίσουμε αρκεί να θυμηθούμε να κοιτάξουμε για το "ανάποδο ερωτηματικό"




Για το 2016: Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως 2-3 ώρες πριν το ξημέρωμα της 17ης (και 18ης) Νοεμβρίου.
Η Σελήνη φέτος δεν θα μας διευκολύνει  στην παρατήρηση, καθώς θα βρίσκεται περίπου στο 82%.

Το peak μπορεί να φτάσει  τους 20 μετεωρίτες ανά ώρα.
Όπως ξέρουμε βέβαια, το να προβλέψει κανείς πόσο έντονο θα είναι το φαινόμενο, ουσιαστικά είναι αδύνατο γιατί δεν γνωρίζουμε πόσο πυκνό τμήμα της ουράς θα διασχίσουμε.
Σίγουρα δεν αναμένεται κάτι αντίστοιχο με το 2002, που είχαμε και πάνω από 1000 μετεωρίτες την ώρα.






Leonids and Leica
Credit - Copyright: Juan Carlos Casado and Isabel Graboleda

Η φωτογραφία αυτή έχει βγει στο ανατολικότερο σημείο της Ιβηρικής χερσονήσου, το Cape Creus, το 2002.
Η σκυλίτσα των ιδιοκτητών, διακρίνεται να χαζεύει και αυτή το θέαμα.
Το όνομα της, Leica.



*Καθώς, όπως είπαμε, η περίοδος τού Temple-Tuttle είναι 33 χρόνια, κάποιες χρονιές το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο.
Διαβάστε λοιπόν τι συνέβη τη νύχτα της 13ης Νοεμβρίου 1833, ή αλλιώς "The Night the Stars Fell".

[εδώ
και εδώ  -  links που όπως με πληροφόρησε αναγνώστης/ρια στα σχόλια δεν δουλεύουν πλέον, αλλά μην ανησυχείτε: φυσικά σας το ξαναβρήκα :) ]

Τέλος, αν το κρύο είναι (όπως σε μας εδώ) απαγορευτικό για να την βγάλετε στο μπαλκόνι, μπορείτε να ακούσετε τους μετεωρίτες:
λεπτομέρειες εδώ.


*Ζωντανή μετάδοση από το SLOOH: εδώ.







Tuesday, October 18, 2016

Orionids - I wish a falling star could fall forever?


Σχεδόν cliché ο στίχος, αλλά ευτυχώς το τραγούδι είναι από τα πολύ αγαπημένα. [Ταιριάζει και με το καλοκαιρινό φθινόπωρο που ζούμε φέτος (και ναι, εδώ περνάμε στο επόμενο τραγούδι, με τον Joe να υμνεί το été indien).]

Δεν έχετε παράπονο: Πόσο πιο κατάλληλη ατμόσφαιρα μπορεί να ζητήσει κανείς, για να απολαύσει μια βροχή διαττόντων; Αν και εδώ πρέπει να προσθέσω ότι φέτος έχουμε μια αίσθηση δροσιάς *αρκετά* πιο έντονη.
Με τη Σελήνη πάντως στο πρώτο τέταρτο, δεν θα υπάρχει ιδιαίτερος θόρυβος κατά την παρατήρηση.
Έτσι, μένει μόνο να ελπίσουμε σε αρκετή τύχη, γιατί την προσπάθεια εννοείται ότι την οφείλουμε :)



Orionid Meteors

Ωριωνίδες λοιπόν, μια βροχή διαττόντων που φαίνεται να προέρχονται από τον αστερισμό τού Ωρίωνα (εξ ου και η ονομασία). Το θέαμα μας χαρίζει ο Κομήτης τού Halley, ο οποίος αφού είχε δημιουργήσει τόσο ντόρο κατά το τελευταίο του πέρασμα από την γειτονιά μας το 1986, φρόντισε να αφήσει και το αναμνηστικό.
Τα κατάλοιπα της σκόνης αυτού του Κομήτη, καθώς αναφλέγονται κατά την είσοδο τους στην ατμόσφαιρα, μπορεί να δώσουν ως και 25 διάττοντες την ώρα.

Το φαινόμενο είναι ήδη ορατό από τις αρχές Οκτωβρίου αλλά κορυφώνεται κατά το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα.
Μέγιστο αναμένεται να έχουμε προς τα ξημερώματα της Παρασκευής 21 Οκτωβρίου.
Αν τώρα δεν μπορείτε να φύγετε από τα φώτα της πόλης, η Slooh Space Camera όπως πάντα θα έχει ζωντανή κάλυψη.
Έτσι ή αλλιώς, είτε εντοπίσετε κάποιον κοσμικό κόκκο να αναφλέγεται είτε όχι, είναι μια καλή ευκαιρία για παρατήρηση.

Twinkle, little stars ;)


Wednesday, September 21, 2016

We are Seasons in the Sun -- #Fall-ing

(Το γνωστό ποστ που ξανασηκώνω κάθε χρόνο για την αλλαγή εποχής)

*Για να συνεχίσω λοιπόν τα προχθεσινά περί Iσημερίας, σήμερα  22 Σεπτεμβρίου και ώρα 14:21 UTC (17:21 ώρα Ελλάδος) είναι σύμφωνα με την Αστρονομία η αρχή του Φθινοπώρου.
Κάτι που πολλές φορές δημιουργεί σύγχυση σε σχέση με τις εποχές όπως τις ξέρουμε.



Και αυτό οφείλεται στο τι ακριβώς εννοούμε λέγοντας εποχές.
Στο αστρονομικό έτος οι εποχές ορίζονται από τις Iσημερίες και ταHηλιοστάσια.
Ενώ, λόγω της ελλειπτικής τροχιάς της Γης, δεν είναι ίσης διάρκειας μεταξύ τους αλλά υπάρχει κάποια διαφορά 1-2 ημερών.

Από μετεωρολογικής όμως άποψης, επικρατεί ο γνωστός διαχωρισμός των εποχών ανά τρίμηνο, ο οποίος και γενικώς συμφωνεί με τα στατιστικά δεδομένα που έχουμε για τις θερμοκρασίες. (Τουλάχιστον εξαιρώντας τις μεγάλες αποκλίσεις που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια και μάς κάνουν να μιλάμε για τις κλιματικές αλλαγές.)


Η εναλλαγή των εποχών, όπως ξέρουμε οφείλεται στην κλίση 23.5 μοιρών του άξονα της Γης σε σχέση με το επίπεδο της τροχιάς της. Με αποτέλεσμα, το ημισφαίριο το οποίο έχει κλίση προς τον Ήλιο να δέχεται μεγαλύτερα ποσά ηλιακής ενέργειας, η οποία και οδηγεί σε μεγαλύτερες θερμοκρασίες.


Image: Wikimedia Commons

Από μια απλή ματιά στο σχήμα φαίνεται καθαρά ότι το ποσό ηλιακής ενέργειας εξαρτάται και από το γεωγραφικό πλάτος στο οποίο βρισκόμαστε. Γι΄αυτό και σε τροπικές περιοχές δεν μιλάμε για τις γνωστές 4 εποχές του χρόνου, αλλά συνήθως για δύο εποχές, αυτή των μουσώνων (βροχερή περίοδος) και της ξηρασίας, καθώς η διάκριση δεν είναι τόσο σαφής.
Συνοπτικά στο animation (NASA) που ακολουθεί.






*Επειδή όμως και οι διάφοροι λαοί έχουν τις παραδόσεις τους που κρατάνε αιώνες, ιδού ένα ωραίο πινακάκι για τις
εποχές όπως τις διαχωρίζουν οι Αβορίγινες, οι ιθαγενείς δηλαδή κάτοικοι της Αυστραλίας.
Οι Αβορίγινες, πολύ σοφά, διαχώρισαν τις εποχές σύμφωνα με τις αλλαγές που παρατηρούσαν γύρω τους στην φύση και στα ζώα.
Άλλα ενδιαφέροντα, στο Old Farmer's Almanac.

Από το spaceballz, It's all part of my autumn almanac. :)






Friday, September 16, 2016

Autumn - Full Harvest Moon

*Επανέκδοση των κλασικών εικονογραφημένων. Απόψε λοιπόν, η Πανσέληνος τού Σεπτεμβρίου -το περίφημο Full Harvest Moon- λίγο πριν την αρχή του Φθινοπώρου.





Image : NASA


Σήμερα η Πανσέληνος που είναι πλησιέστερη στην (Βόρεια) Φθινοπωρινή Ισημερία. Λόγω της θέσης της σε σχέση με την εκλειπτική (και της κλίσης της τροχιάς της ως προς την εκλειπτική), η Σελήνη ανατέλλει αρκετά νωρίτερα αυτό το διάστημα.



Για την ακρίβεια, η Σελήνη κατά την διάρκεια του κύκλου 29.5 ημερών, ανατέλλει κάθε μέρα γύρω στα 30-70 λεπτά αργότερα από ό,τι την προηγούμενη. Και έτσι βλέπουμε το αντίστοιχο τμήμα της και έχουμε την αντίστοιχη φάση της Σελήνης.
Η Νέα Σελήνη π.χ. ανατέλλει σχεδόν ταυτόχρονα με τον Ήλιο, οπότε δεν την βλέπουμε καθόλου όλη τη νύκτα.

Κατά την διάρκεια όμως της Πανσελήνου του Σεπτεμβρίου, η διαφορά είναι γύρω στα 25 λεπτά, καθώς έχουμε την ελάχιστη απόσταση.
Έτσι, κατά την Πανσέληνο αλλά και κατά τις επόμενες βραδυές, το διάστημα κατά το οποίο επικρατεί σκοτάδι είναι ελάχιστο.
Η φωτεινή νύκτα λοιπόν επέτρεπε στους γεωργούς να συνεχίσουν τις εργασίες τους, όταν δεν ήταν διαδεδομένα τα ηλεκτρικά φώτα.
Και καθώς είναι η εποχή του θερισμού, ονομάστηκε Full Harvest Moon.

Οι Κέλτες πάντως το ονόμαζαν και Full Singing Moon ενώ ονομάζεται και Full Barley Moon.
Και αυτό μάς οδηγεί στο τραγούδι του Rory: Barley and Grape Rag.

*Όλα τα παραπάνω ισχύουν γενικώς για πλάτη γύρω στις 40 μοίρες. Επίσης, κάποιες φορές τυχαίνει η Πανσέληνος της Φθινοπωρινής Ισημερίας να σημειωθεί τον Οκτώβριο.



Harvest Moon
Photo credit: Sr. Fins Eirexas of Pobra do Caramiñal, Galiza, Spain.


Σχετικά:
The Moon Illusion - γιατί το Φεγγάρι φαίνεται χαμηλά
Full Moon Names

*Διαβάζοντας και τα σχόλια (από την εποχή που έγραφα στο μπλογκ:) δεν μπορώ παρά να ομολογήσω ότι το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό διαβάζοντας για τη σημερινή Πανσέληνο, είναι φυσικά το LP του Neil Young.


Singing words, words
between the lines of age.


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.